Portföy / 01
TR-ETS
“Karbon piyasası iyi niyetle değil, mekanizma tasarımıyla korunur.”
Türkiye karbon piyasası için SKDM (CBAM) uyumlu fiyat koridoru, manipülasyona dayanıklı borsa simülatörü ve egemen hedge panosu; resmi verilerle her iş günü güncellenir.
Hikaye
Problemden kanıta, dört perde.
Piyasa, hız ve sermayeye karşı savunmasız doğar
Sürekli açık artırmada hızlı oyuncular fiyatı herkesten önce bozar, büyük oyuncular likidite ödüllerini tek başına toplar, devletin karbon geliri her fiyat şokunda bütçeyi sarsar. Üstelik AB'nin Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM) yerli fiyatı AB fiyatına bağlıyor. TR-ETS'nin 2026 ve 2027 pilot dönemi başlarken bu açıkların baştan kapatılması gerekiyordu.
Üç katmanlı mekanizma ve üç noktalı bir fiyat koridoru
FBA (Sık Toplu Açık Artırma) 10 saniyelik pencerelerde tek bir adil takas fiyatı üretir ve hız avantajını sıfırlar. TWLD ödülü lot, bekleme süresi ve fiyata yakınlıkla ölçer; göstermelik emirler elenir. QLI ödülü karekökle dağıtır: dört kat likidite veren balina havuzun yarısından fazlasını alamaz. Fiyat tarafında koridorun tavanı AB fiyatı (EEX ihalesi), tabanı SKDM eşdeğeri fiyat, ortası sektörel azaltım maliyeti eğrilerinden çıkan denge fiyatıdır.
Python motoru, resmi veri, yayından önce kalite kapısı
Python 3.11 motoru piyasa mekanizmalarını, egemen hedge'i (Brent, bakır ve yağış sepetiyle Net Egemen Bakiye varyansını en aza indiren portföy), stres testlerini, Monte Carlo ve SKDM senaryolarını çalıştırır. Veriler her iş günü EEX, TCMB, Avrupa Komisyonu, ECB ve Eurostat gibi resmi kaynaklardan sunucu tarafında çekilir, birbirleriyle çapraz doğrulanır; hatalı veri yayından önce durdurulur. İstemciye yalnızca sonuçlar gider.
Front-runner'ın kazancı sıfırlanır, hedge örnek dışında da tutar
Aynı senaryoda front-runner sürekli piyasada kazanırken FBA altında hiçbir şey kazanamaz. Egemen hedge varyansı örnek dışında (walk-forward) yaklaşık %30 azaltır; 2022 enerji krizinde en kötü aylık bakiye kaybını üçte bir küçültür, toparlanmayı 9 aydan 5 aya indirir. Taban fiyat bağlayıcı olduğunda ücretsiz tahsisi azaltmak aynı SKDM gelirine çok daha düşük bir fiyatla ulaşmayı sağlar. 183 otomatik test; panel carbon.yaslioglu.com adresinde açık.
183
otomatik test
0
FBA altında front-run kazancı
~%30
örnek dışı varyans düşüşü
7
analiz sekmesi
Uygulama
Müzayede Odası
Bu demo, ürünün çalışma ilkesini göstermek için özel olarak hazırlanmış sentetik içerikle çalışır; gerçek veri, madde ya da anahtar içermez.
Demo tamamen bu sayfada çalışır; hiçbir veri dışarı gitmez. Hazır olduğunda başlat; istediğin an sıfırlayabilirsin.
Müzayede Odası: karbon fiyatı nasıl korunur?
Dört perdelik bir deney: önce sürekli piyasada alım yaparken front-runner'ların hız avantajıyla karşılaşacaksın. Sonra aynı ihtiyacını FBA toplu açık artırmada karşılayacak ve adil takas fiyatı P*'nin nasıl oluştuğunu göreceksin. Üçüncü perdede bir balinanın ödül havuzunu neden ele geçiremediğini test edecek, finalde devletin karbon gelirini koruyan Egemen Hedge'i kuracaksın.
Tüm fiyatlar sentetiktir; amaç mekanizmayı uygulamada göstermektir.
Mimari