yöntem notu
Geçerlik ve güvenirlik: neyi, nasıl raporlamalı
Geçerlik ve güvenirlik nasıl raporlanır, aralarındaki fark nedir?
Güvenirlik ölçümün tutarlılığı, geçerlik ise ölçtüğünü iddia ettiği şeyi ölçüp ölçmediğidir. Güvenirlik geçerliğin ön koşuludur ama yeterli koşulu değildir: tutarlı biçimde yanlış şeyi ölçen bir araç yüksek güvenirlik verir. En az bir iç tutarlılık katsayısı (Cronbach α ya da tercihen McDonald ω) ile yapı geçerliği kanıtı (AVE, CR, ıraksak geçerlik) birlikte raporlanmalıdır.
Cronbach alfanın sınırları
Cronbach α bir alt sınırdır ve maddelerin eşit yüklü (tau-eşdeğer) olduğunu varsayar; bu varsayım nadiren sağlanır. Madde sayısı arttıkça α mekanik olarak yükselir, bu yüzden yirmi maddelik bir ölçekte .90'lık bir α tek başına iyi haber değildir. Faktör yüklerinin eşit olmadığı durumlarda McDonald ω daha uygun bir kestirimdir.
α'nın çok yüksek çıkması (örneğin .95 üzeri) da bir uyarıdır: maddeler birbirinin neredeyse aynısı olabilir, yani ölçek gereksiz yere uzundur ve yapının tamamını kapsamıyor olabilir.
Yapı geçerliğinin iki yüzü
Yakınsak geçerlik, aynı yapıyı ölçen maddelerin birbiriyle yeterince ilişkili olmasıdır: standartlaştırılmış yükler ≥.50 (tercihen ≥.70), AVE ≥.50, CR ≥.70 ölçütleri kullanılır. Iraksak geçerlik ise farklı yapıların birbirinden ayrışmasıdır: Fornell–Larcker ölçütünde bir yapının AVE'sinin karekökü, o yapının diğer yapılarla korelasyonlarından büyük olmalıdır. HTMT oranı da giderek daha çok tercih edilmektedir; .85 ya da .90 üst sınır olarak kullanılır.
Sık yapılan hata
Yalnızca Cronbach α raporlayıp 'ölçek geçerli ve güvenilirdir' demek, geçerlik hakkında hiçbir kanıt sunmaz. α güvenirliğe dair bir kestirimdir; geçerlik ayrı bir kanıt zinciri gerektirir.
Bu notun dayandığı çalışmalar
- Factor Analysis and Validity in Social Sciences: Application of Exploratory and Confirmatory Factor Analyses2017 · 2.435 atıf
- An Investigation of the Characteristics of Learning Organizations in Turkish Companies: Scale Validation2014 · 38 atıf
- How and When to Use Which Fit Indices? A Practical and Critical Review of the Methodology2020 · 132 atıf
Diğer yöntem notları
- Açımlayıcı mı doğrulayıcı mı? Faktör analizinde hangisi ne zamanAçımlayıcı faktör analizi mi yoksa doğrulayıcı faktör analizi mi kullanmalıyım?
- Hangi uyum indeksini ne zaman raporlamalıYapısal eşitlik modellemesinde hangi uyum indekslerini raporlamalıyım?
- Ortak yöntem varyansı: önlemek, sınamak, düzeltmekOrtak yöntem varyansı nedir ve nasıl kontrol edilir?
Araştırmacılar ve lisansüstü öğrenciler için yazılmıştır. Burada anlatılan ölçütler birer uzlaşıdır, kural değil; raporlamadan önce kendi tasarımınıza göre değerlendirin.