yöntem notu
Ölçek uyarlama: çeviri yeterli değildir
Yabancı dilde geliştirilmiş bir ölçek Türkçeye nasıl uyarlanır?
Uyarlama en az üç aşama gerektirir: ileri–geri çeviri ve uzman değerlendirmesiyle dilsel eşdeğerlik, pilot uygulamayla anlaşılabilirlik, ve yeni örneklemde yapı geçerliğinin yeniden gösterilmesi. Orijinal çalışmadaki faktör yapısının aynen çıkacağı varsayılamaz; ölçme değişmezliği sınanmadan kültürler arası karşılaştırma yapılamaz.
Ölçme değişmezliği
İki grubun ortalamalarını karşılaştırmak, ölçeğin iki grupta aynı şeyi ölçtüğünü varsayar. Bu varsayım sınanabilir: yapısal değişmezlik (aynı faktör yapısı), metrik değişmezlik (aynı yükler), skalar değişmezlik (aynı kesme noktaları). Ortalama karşılaştırması için en az skalar düzey gerekir; çoğu kültürler arası çalışma bu adımı atlar.
Uyarlamada sık yapılan hata
Ölçeğin orijinal makalesinde raporlanan güvenirlik ve geçerlik değerlerini kendi çalışmanızda kaynak göstererek kullanmak, uyarlama yerine geçmez. Her yeni örneklemde bu kanıtlar yeniden üretilmelidir.
Bu notun dayandığı çalışmalar
- An Investigation of the Characteristics of Learning Organizations in Turkish Companies: Scale Validation2014 · 38 atıf
- Factor Analysis and Validity in Social Sciences: Application of Exploratory and Confirmatory Factor Analyses2017 · 2.435 atıf
- Fundamental Concepts in Management Research and Answers to Frequently Asked Questions2024 · Book
Diğer yöntem notları
- Açımlayıcı mı doğrulayıcı mı? Faktör analizinde hangisi ne zamanAçımlayıcı faktör analizi mi yoksa doğrulayıcı faktör analizi mi kullanmalıyım?
- Hangi uyum indeksini ne zaman raporlamalıYapısal eşitlik modellemesinde hangi uyum indekslerini raporlamalıyım?
- Geçerlik ve güvenirlik: neyi, nasıl raporlamalıGeçerlik ve güvenirlik nasıl raporlanır, aralarındaki fark nedir?
Araştırmacılar ve lisansüstü öğrenciler için yazılmıştır. Burada anlatılan ölçütler birer uzlaşıdır, kural değil; raporlamadan önce kendi tasarımınıza göre değerlendirin.